Dlaczego warto dokarmiać ptaki zimą - i o czym pamiętaj?
Gdy mróz ścina ziemię, a śnieg przykrywa naturalne źródła pożywienia, karmnik potrafi decydować o przetrwaniu najtrudniejszych tygodni - szczególnie dla drobnych ptaków, które nocą tracą sporą część masy ciała na ogrzewanie. Jest jednak zasada, o której mówi się za rzadko: dokarmianie to zobowiązanie. Ptaki zapamiętują położenie karmnika i uzależniają od niego zimowe trasy żerowania, więc raz rozpoczęte dokarmianie prowadź regularnie aż do końca mrozów - nagle opustoszały karmnik w środku zimy oznacza dla stałych bywalców stracone godziny i energię, których może im zabraknąć. Jeśli wyjeżdżasz, poproś sąsiada o dosypywanie karmy albo nie zaczynaj wcale.
Jak wybrać karmnik?
Decydując się na zakup, odpowiedz sobie na pytanie, jakie gatunki chcesz gościć i gdzie karmnik stanie. W sprzedaży spotkasz kilka podstawowych typów:
-
Karmnik domkowy - klasyczny domek z daszkiem, który chroni karmę przed deszczem i śniegiem; uniwersalny, przyjmuje wszystkich gości.
-
Karmnik tubowy - przezroczysta tuba z otworami; dozuje ziarno na bieżąco i ogranicza dostęp większych gatunków, świetny dla drobnicy.
-
Karmnik siatkowy i koszyki na kule tłuszczowe - metalowe konstrukcje, do których duże ptaki i gołębie nie mają wygodnego dostępu.
-
Karmnik okienny z przyssawką - montowany na szybie, umożliwia obserwację ptaków z odległości kilkudziesięciu centymetrów.
-
Karmniki wiszące i na nodze - wybór zależy od miejsca: zawieszenie na gałęzi sprawdza się na drzewie, stojak tam, gdzie gałęzi brak.
Zwróć też uwagę na łatwość czyszczenia i uzupełniania - karmnik, do którego trudno się dostać, szybko przegrywa z pogodą i lenistwem.
Domek z daszkiem - dla ptaków karmniki z naszej oferty
Trzon oferty stanowią sprawdzone, dostępne od ręki konstrukcje wysokiej jakości. Drewniany karmnik z metalowym uchwytem to klasyczny domek, który zawiesisz na gałęzi lub haku - naturalne drewno dobrze znosi zimę, a spadzisty daszek utrzymuje karmę w środku suchą. Karmnik Dla Ptaków Na Ziarno ProGarden dozuje pokarm stopniowo, dzięki czemu ziarno nie zalega i nie moknie, a Karmnik z Daszkiem Do Mieszanki Ziaren łączy otwartą, dostępną konstrukcję z ochroną przed opadami. Zestaw domyka koszyk ProGarden na kule tłuszczowe. Jeśli szukasz designerskich karmników skandynawskiej marki Wildlife Garden - tej marki nie prowadzimy, ale estetykę drewnianego domku w przystępnej cenie zapewnia nasz karmnik z metalowym uchwytem.
Karmniki na kule tłuszczowe - przysmak sikor i dzięciołów
Kule tłuszczowe to zimowy hit: wysokokaloryczna mieszanka tłuszczu i ziaren przyciąga sikory, dzięcioły i kowaliki jak magnes. Jest tylko jeden problem - kule sprzedawane w plastikowych siateczkach bywają pułapką: ptaki zaplątują w oczka pazurki, a strzępy plastiku lądują w przyrodzie. Rozwiązaniem jest właśnie metalowy karmnik-koszyk: kulę (wyjętą z siateczki!) wkładasz do środka, ptaki dziobią ją bezpiecznie przez pręty, a Ty uzupełniasz zapas jednym ruchem. To najtańszy karmnik dostępny w ofercie i jednocześnie jeden z najczęściej odwiedzanych przez ptaki.
Ochrona małych ptaków przy karmniku
Otwarty karmnik w mieście szybko odkrywają gołębie, sierpówki i sroki, które potrafią wyjadać karmę, zanim drobnica zdąży się pożywić. Jeśli zależy Ci na gościach z gatunku małych ptaków - sikorach, mazurkach, wróblach - postaw na konstrukcje ograniczające dostęp dużym: koszyki na kule, karmniki z niskim prześwitem między podłogą a daszkiem lub tubowe z krótkimi grzędami. Pomaga też strategia dwóch punktów: garść ziarna dla gołębi w innym kącie ogrodu skutecznie odciąża główny karmnik.
Czym karmić - a czym nigdy?
Uniwersalnym pokarmem dla większości ptaków jest słonecznik - najlepiej czarny słonecznik pastewny, drobny i cienkołuski, który poradzi sobie nawet mała sikorka. Dobrą bazę stanowią też mieszanki ziaren: proso, kukurydza (dla większych gatunków najlepiej grubo śrutowana), suche kasze, płatki owsiane i czarnuszka, a do tego niesolone orzechy - tłuste i energetyczne. Kosy i kwiczoły ucieszą owoce: przekrojone jabłka i rozmrożone jagody. Zimą sprawdza się także kawałek surowej, niesolonej słoniny zawieszony w osłoniętym miejscu - pamiętaj tylko o jej wymianie co około półtora tygodnia, bo zjełczały tłuszcz szkodzi. Czego nie podawać nigdy: pieczywa (pęcznieje i nie odżywia), niczego solonego, przyprawionego ani smażonego, resztek z domu i gotowanych potraw. Prosta zasada: ptakom służy to, co mogłyby znaleźć w naturze - tyle że w wersji obfitszej.
Karmnik dla ptaka na balkonie, parapecie i w ogrodzie
Dobre miejsce godzi dwie potrzeby: bezpieczeństwo i spokój. Karmnik umieść w ustronnym miejscu, około 2-3 metrów od krzewów - na tyle blisko, by ptaki miały dokąd uciec, i na tyle daleko, by z zarośli nie zasadzał się kot; wysokość co najmniej 1,5 metra dodatkowo trzyma karmnik poza zasięgiem drapieżników. Unikaj sąsiedztwa dużych przeszkleń - ptaki zrywające się w panice rozbijają się o szyby, dlatego karmnik wieszaj albo bardzo blisko okna (jak modele z przyssawką, przy których ptak nie nabiera rozpędu), albo w bezpiecznej odległości kilku metrów. Na balkonie w bloku wystarczy hak pod sufitem lub barierka od osłoniętej strony - i odrobina wyrozumiałości dla łusek, które trzeba będzie zamiatać. Dzięki temu ptaki z Twojej okolicy szybko wpiszą nowy adres na zimową trasę.
Higiena karmnika - rzecz ważniejsza, niż się wydaje
Zatłoczony, brudny karmnik potrafi szerzyć ptasie choroby zakaźne skuteczniej niż pomagać - odchody i psująca się karma to główne źródło problemu. Zasady są proste: dosypuj karmy tyle, ile ptaki zjadają na bieżąco, zamiast ładować zapas na tydzień; usuwaj regularnie łuski i resztki; a sam karmnik co kilka tygodni opróżnij, wyczyść na sucho lub przemyj gorącą wodą i dobrze wysusz. Karma zawsze musi być sucha i świeża - zbrylona lub spleśniała nadaje się wyłącznie do kosza.
Karmnik własnoręcznie - dobre zasady
Karmnik można zbudować samodzielnie i nie ma w tym nic złego, jeśli konstrukcja trzyma standardy: naturalne drewno (najlepiej sosnowe, deski jak przy budkach), podłoga o boku około 35 cm z niskim rantem zatrzymującym ziarno, spadzisty daszek o połaciach około 42,5 cm, wystający szeroko poza podłogę, oraz prześwit umożliwiający ptakom swobodny dostęp z każdej strony. Z zewnątrz drewno możesz zabezpieczyć impregnatem na bazie oleju lnianego - wnętrza i powierzchni z karmą nie impregnuj niczym. Gotowe karmniki z oferty mają te zasady wbudowane fabrycznie plus przemyślane dozowanie karmy - wybierz drogę, która Ci bliższa, bo ptakom służą obie.
Poidło zimą - woda równie ważna jak karma
O karmie pamięta każdy, o wodzie prawie nikt - a zimą, gdy naturalne źródła wody zamarzają, ptaki potrafią mieć większy kłopot z piciem niż z jedzeniem. Postaw obok karmnika płaskie poidełko i uzupełniaj je świeżą wodą codziennie rano, a gdy chwyci mróz - wymieniaj zamarzniętą na ciepłą (nie gorącą). Latem poidło pełni podwójną rolę: wodopoju i kąpieliska, więc warto zostawić je na stałe. To najtańszy sposób, by podwoić liczbę ptasich wizyt w ogrodzie.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy zacząć i kiedy skończyć dokarmianie?
Zacznij przy pierwszych mrozach i śniegu, zwykle w listopadzie lub grudniu, a kończ stopniowo wraz z wiosennym ociepleniem, w marcu - kwietniu. W trakcie sezonu dokarmiania nie rób przerw: ptaki liczą na Twój karmnik każdego dnia.
Ptaki nie przylatują - dlaczego?
Daj im czas: nowy karmnik bywa odkrywany po kilku dniach, a nawet tygodniach. Sprawdź lokalizację (za duży ruch, brak osłony, kot w pobliżu) i karmę - zacznij od czarnego słonecznika, który działa najszybciej. Pierwsza odważna sikora zwykle ściąga resztę towarzystwa.
Czy dokarmiać ptaki latem?
Latem ptaki znajdują pokarm same i karmią pisklęta owadami, więc klasyczne dokarmianie nie jest potrzebne - wyjątkiem bywają długotrwałe susze. Za to poidło ze świeżą wodą to latem pomoc bezcenna.
Karmnik czy budka lęgowa - co wybrać na prezent?
Najlepiej duet: karmnik działa od pierwszego mrozu i daje natychmiastową frajdę z obserwacji, a budka pracuje na wiosnę - ptaki, które zimą stołują się w ogrodzie, chętniej zakładają w nim gniazda. Razem tworzą komplet, którym można cieszyć się cały rok - i rzadko który prezent daje tyle życia za tak niewielkie pieniądze.
Powieś karmnik, dosypuj regularnie i trzymaj lornetkę pod ręką - zima za oknem zrobi się znacznie mniej szara!