Zalety i wady mikrokoniczyny na trawniku

Trawa z mikrokoniczyną to sposób na zielony trawnik, który nie wymaga ciągłego nawożenia i podlewania. Długie susze, ulewy i psy sprawiają, że utrzymanie eleganckiej murawy z samych traw wymaga dużo czasu i pracy. Mieszanka traw z niską, drobnolistną koniczyną znosi te warunki wyraźnie lepiej.

Koniczyna na trawniku długo uchodziła za chwast, więc dodawanie jej do mieszanki budzi pytania. Czym mikrokoniczyna różni się od zwykłej koniczyny białej, jakie ma zalety, a jakie wady i komu taki trawnik naprawdę się opłaci? Od odpowiedzi zależy, czy wybierzesz klasyczną murawę, czy trawnik, w którym trawa i koniczyna rosną razem.

Gotowe mieszanki i czyste nasiona koniczyny znajdziesz w dziale mikrokoniczyna, a pozostałe mieszanki trawnikowe wśród wszystkich nasion traw.

Czym jest mikrokoniczyna - koniczyna biała drobnolistna

Mikrokoniczyna, czyli koniczyna biała drobnolistna (Trifolium repens), to niska, płożąca roślina wieloletnia z rodziny bobowatych, nazywanych też motylkowatymi. Nazwy mikro koniczyna, koniczyna karłowata i koniczyna niskopienna opisują tę samą cechę: roślina osiąga zaledwie 3-10 cm wysokości. Dzięki tak niskiemu wzrostowi nie wybija się ponad trawę i nie dominuje na trawniku.

Mikrokoniczyna biała jest odmianą zwykłej koniczyny białej, wyselekcjonowaną z myślą o trawnikach. Na murawy poleca się zwłaszcza odmianę Abercrest, która ma drobne, ciemnozielone liście, jest niewymagająca i odporna. Mikrokoniczyna drobnolistna rośnie nawet na trudnych, mało zasobnych glebach, a przy tym odwdzięcza się żywym kolorem i gęstym ulistnieniem.

Mieszanki trawnikowe z mikrokoniczyną są stosowane na świecie od ponad dziesięciu lat, w Polsce od niedawna. Koniczynę białą możesz też dosiać na istniejącym, starym trawniku. Nasiona traw dobrze łączyć z koniczyną w gotowych mieszankach, bo producent dobiera wtedy jej udział do składu traw.

Jak wygląda koniczyna, a jak mikrokoniczyna?

Jak wygląda koniczyna, wie prawie każdy: ma charakterystyczne trójlistkowe liście na długich ogonkach i kuliste główki kwiatów na długich szypułkach. Koniczyna biała kwitnie na biało, a koniczyna łąkowa na różowo. Zwykła koniczyna dorasta do 45 cm wysokości, więc na trawniku tworzy wyraźne, wystające kępy.

Mikrokoniczyna ma ten sam kształt liści, ale są one kilka razy mniejsze, a cała roślina jest bardzo niska. Drobne listki wtapiają się w darń i dają efekt miękkiego, zielonego dywanu. Dobrze komponują się z niską trawą drobnolistną, taką jak kostrzewa czerwona, dlatego to ona często przeważa w mieszankach z koniczyną.

Gatunki koniczyny i odmiany mikrokoniczyny

Gatunki koniczyny różnią się wysokością, kolorem kwiatów i zastosowaniem. Koniczyna ogrodowa, czyli ta, która sama pojawia się na trawnikach i rabatach, to zwykle koniczyna biała albo łąkowa. W ogrodzie i na łąkach najczęściej spotkasz cztery gatunki:

• Koniczyna biała (Trifolium repens) - niska, płożąca, kwitnie na biało; jej drobnolistne odmiany to właśnie mikrokoniczyna.

• Koniczyna łąkowa (Trifolium pratense) - wyższa, o różowych kwiatach, ceniona jako roślina pastewna ze względu na dużą zawartość białka.

• Koniczyna białoróżowa (Trifolium hybridum) - roślina łąkowa o jasnoróżowych kwiatach.

• Koniczyna krwistoczerwona (Trifolium incarnatum) - jednoroczna, o wydłużonych, czerwonych kwiatostanach, wysiewana na poplon.

Na trawnik nadaje się tylko koniczyna biała w odmianach drobnolistnych. Mikrokoniczyna odmiany Abercrest jest najczęściej spotykana w mieszankach, ale hodowcy oferują też inne niskie odmiany, na przykład Pipolinę. Przy zakupie sprawdź na opakowaniu, czy zawiera odmianę drobnolistną, a nie zwykłą koniczynę białą.

Rośliny podobne do koniczyny na trawniku

Nie każda roślina o trójdzielnych liściach to koniczyna. Na trawnikach i rabatach często pojawia się szczawik, po łacinie Oxalis, o liściach podobnych do koniczyny. Odróżnisz go po sercowatych listkach i żółtych albo różowych kwiatach o pięciu płatkach. Szczawik jest chwastem trudnym do usunięcia, bo rozsiewa nasiona i rozmnaża się z kłączy.

Rośliną podobną do koniczyny jest też lucerna nerkowata o drobnych, żółtych kwiatostanach. Jeśli na trawniku z mikrokoniczyną pojawią się rośliny podobne do koniczyny, sprawdź kolor kwiatów: mikrokoniczyna kwitnie wyłącznie na biało.

Koniczyna a mikrokoniczyna - czym się różnią

Zwykła koniczyna biała w zadbanym ogrodzie uchodzi za chwast inwazyjny, bo jest plenna, wieloletnia i szybko się rozrasta. Na łąkach jest cenną rośliną pastewną, ale na trawniku tworzy wysokie kępy, które psują wygląd murawy. Mikrokoniczyna wywodzi się z tego samego gatunku, a jednak dodaje się ją do mieszanek celowo.

Różnica polega na tym, że cechy uznawane za wady zwykłej koniczyny, czyli plenność, odporność i tempo wzrostu, u mikrokoniczyny działają na korzyść trawnika. Niska roślina wypełnia luki między źdźbłami trawy, optycznie zagęszcza darń i szybciej daje efekt zielonego trawnika niż mieszanki z samych traw. Zestawienie pokazuje najważniejsze różnice.

Obie rośliny łączy symbioza z bakteriami brodawkowymi i zdolność wiązania azotu. Dlatego zwykłą koniczynę lepiej zastąpić mikrokoniczyną, niż walczyć z nią na trawniku przez lata.

Zalety mikrokoniczyny na trawniku

Największą zaletą trawnika z mikrokoniczyną jest to, że wymaga mniej pracy niż trawnik tradycyjny. Dotyczy to nawożenia, podlewania i koszenia, a do tego mikrokoniczyna wspiera zdrowy rozwój trawy w mieszance. Poszczególne korzyści wynikają z budowy i biologii tej rośliny.

Mikrokoniczyna sama nawozi trawnik

Mikrokoniczyna żyje w symbiozie z bakteriami brodawkowymi, które wiążą azot atmosferyczny. Na korzeniach koniczyny powstają brodawki, w których gromadzi się azot pozyskany przez bakterie z powietrza. Dzięki zdolności wiązania azotu mikrokoniczyna nawozi siebie, a nadmiar, którego nie wykorzysta, trafia do gleby wokół niej. Korzystają z niego trawa, a także drzewa i krzewy.

Azotu jest sporo, nawet 4 kg na 250 m² w sezonie. Dzięki temu trawnik z koniczyną zwykle nie potrzebuje nawozów azotowych, a jej obecność ogranicza konieczność stosowania nawozów mineralnych. Taki trawnik sprawdza się pod drzewami owocowymi, bo mikrokoniczyna zasila azotem także rośliny owocowe rosnące w trawniku. Do takich miejsc przeznaczony jest Trawnik Samonawożący Vegano z koniczyną odmiany Abercrest.

Koniczyna zielona przez cały sezon zawdzięcza swój kolor właśnie azotowi. Dzięki jego stałej obecności w glebie zarówno mikrokoniczyna, jak i trawa mają ciemnozieloną barwę, nawet przy krótkim koszeniu i w czasie suszy.

Poprawia strukturę gleby i retencję wody

Drobne korzenie mikrokoniczyny mogą sięgać ponad 100 cm w głąb gruntu. Rozległy system korzeniowy rozluźnia glebę i napowietrza ją, a z obumierających korzeni z czasem powstaje próchnica. Ziemia pod takim trawnikiem staje się żywsza biologicznie, lepiej zatrzymuje wodę i jest nawożona azotem także głębiej, co sprzyja wzrostowi krzewów i drzew.

Poprawę struktury gleby widać z upływem lat, a lepsza retencja wody oznacza dla trawnika mniejsze zapotrzebowanie na podlewanie. Mikrokoniczyna lepiej radzi sobie na glebach uboższych w składniki odżywcze, dlatego warto ją siać na słabszej ziemi. Przy zakładaniu trawnika na bardzo ubogim gruncie przydadzą się dodatkowo podłoża ogrodnicze, którymi poprawisz wierzchnią warstwę gleby przed wysiewem.

Odporność na suszę, mróz i deptanie

Mikrokoniczyna nie wymarza i potrafi przetrwać suszę bez podlewania. Zaczyna wzrost wczesną wiosną i pozostaje zielona do późnej jesieni. Trawnik wygląda więc dobrze także wtedy, gdy tradycyjna murawa jest jeszcze pokryta filcem po zimie albo żółknie latem. Okresowe niedobory wody i składników znosi znacznie lepiej niż większość traw. Na suche stanowiska przeznaczony jest Trawnik Odporny na Suszę z mikrokoniczyną, a mieszanki do słonecznych miejsc zebrano wśród traw na słońce.

Trawnik z mikrokoniczyną dobrze znosi deptanie: chodzenie, zabawy dzieci, bieganie psów i innych zwierząt domowych oraz koce piknikowe. Dodatek mikrokoniczyny zwiększa odporność murawy na uszkodzenia mechaniczne. Dlatego takie mieszanki stosuje się nie tylko na trawnikach rekreacyjnych, ale też na polach golfowych i placach zabaw. Gdy zależy ci na jeszcze większej wytrzymałości, porównaj je z mieszankami z działu trawy sportowe.

Szybka regeneracja i odporność na psi mocz

Po uszkodzeniach, na przykład przez krety, murawa z mikrokoniczyną szybko się odbudowuje bez dosiewek, bo koniczyna rozrasta się płożącymi pędami. Gdy krety pojawiają się regularnie, warto też sięgnąć po środki z działu krety i nornice. Samo zarastanie kopców nie rozwiąże problemu, a każdy środek stosujesz zgodnie z instrukcją producenta.

Mikrokoniczyna ma też większą odporność na mocz psów niż trawy. Bakterie brodawkowe rozkładają mocznik i amoniak z moczu, wiążąc azot w glebie, zanim zdąży on wypalić trawę. Na takim trawniku rzadziej pojawiają się żółte, wypalone plamy po moczu zwierząt, a uszkodzone miejsce regeneruje się w ciągu kilku tygodni. Z myślą o właścicielach psów powstał Trawnik Odporny na Psa z mikrokoniczyną.

Mniej chwastów i mchu, mniej koszenia

Mikrokoniczyna szybko się rozrasta i krzewi, a gęsta struktura jej darni ogranicza rozwój chwastów i mchu. Tam, gdzie rośnie, rzadko jest problem z mniszkami, ostami i innymi niepożądanymi roślinami, bo koniczyna skutecznie z nimi konkuruje o miejsce i światło.

Trawnik z mikrokoniczyną możesz też kosić rzadziej niż tradycyjny, bo koniczyna rośnie nisko. Dobrze znosi krótkie koszenie, a koszenie na wysokość 2-3 cm ogranicza widoczność jej liści i liczbę kwiatów. Pokosu nie trzeba zbierać, bo skoszone rośliny szybko się rozkładają i wracają do gleby jako naturalny nawóz. Do koszenia brzegów i pielęgnacji murawy przydadzą się przybory z działu narzędzia do trawnika.

Kwitnie i wspiera bioróżnorodność

Pozostawiony bez koszenia trawnik z mikrokoniczyną zakwita białymi i białoróżowymi kwiatami, które przyciągają pszczoły, trzmiele, motyle i inne zapylacze. Owady odwiedzają przy okazji rośliny rosnące obok i zapylają ich kwiaty, co sprzyja plonom w sadzie i warzywniku. Taki trawnik zwiększa bioróżnorodność ogrodu, a wystarczy go skosić, żeby znów wyglądał jak elegancka murawa. Mniej nawozów i oprysków oznacza przy tym mniejsze obciążenie dla środowiska.

Jeśli chcesz dać zapylaczom także schronienie, w pobliżu kwitnącego trawnika możesz ustawić domki dla owadów. Pełną kwietną łąkę zamiast fragmentu trawnika założysz z nasion z działu łąki kwietne.

Mikrokoniczyna - wady i ograniczenia

Trawnik z mikrokoniczyną nie jest dla każdego. Zanim go wysiejesz, przejrzyj listę wad, bo część z nich wynika wprost z zalet tej rośliny i nie da się ich uniknąć. Najwięcej zmienia jedna z nich: na takim trawniku nie użyjesz selektywnych herbicydów.

• Murawy nie tworzy tylko trawa. Wiele osób nie akceptuje trawnika, na którym rosną inne rośliny niż trawy, i uważa koniczynę za chwast psujący wygląd trawnika.

• Nie można stosować oprysków na chwasty. Trawy to rośliny jednoliścienne, a mikrokoniczyna jest dwuliścienna. Selektywne preparaty na chwasty w trawniku niszczą rośliny dwuliścienne, więc zniszczą też koniczynę, a chwasty trzeba usuwać ręcznie.

• Nie zawsze można chodzić boso. W okresie kwitnienia kwiaty odwiedzają pszczoły, więc lepiej nie chodzić po trawniku boso, żeby uniknąć użądlenia.

• Koniczyna częściowo wypiera trawę. Na starym trawniku mikrokoniczyna może zająć nawet do 50% powierzchni.

• Może się rozsiewać. Nieskoszone kwiaty zawiązują nasiona, z których część może trafić na rabaty i warzywnik, gdzie koniczyna staje się chwastem.

Większość tych wad ograniczysz regularnym koszeniem przed kwitnieniem i obrzeżami oddzielającymi trawnik od rabat. Koniczynę, która wysiała się na grządkach, najprościej usunąć ręcznie. Na ścieżkach i rabatach możesz też sięgnąć po środki z działu chwasty w ogrodzie. Przed zakupem sprawdź na etykiecie, czy środek można stosować w danym miejscu, i pryskaj z dala od trawnika. Na wypadek użądlenia warto mieć pod ręką preparat z działu na ukąszenia owadów.

Koniczyna zamiast trawy - gdzie się sprawdzi

Koniczyna zamiast trawy, a dokładniej mieszanka trawy z mikrokoniczyną, sprawdza się wszędzie tam, gdzie nie ma czasu ani warunków na regularną pielęgnację. To dobre rozwiązanie wokół domków letniskowych odwiedzanych w weekendy, na działkach, w parkach i miejskich ogrodach. Dzięki niskim wymaganiom glebowym poradzi sobie też tam, gdzie podłoże jest słabej jakości. Na reprezentacyjnych trawnikach ozdobnych przed domem lepiej sprawdzi się za to klasyczna mieszanka gazonowa bez koniczyny.

Mikrokoniczyna dobrze zadarnia także miejsca, w których inne rośliny rosną z trudem. Jej płożące pędy wypełniają luki tam, gdzie trudno wjechać kosiarką albo trawa ma za mało światła. Chodzi przede wszystkim o takie miejsca:

• przestrzenie zacienione, na przykład między drzewami w sadzie, pod wysokim murem albo przy zacienionym tarasie,

• miejsca trudno dostępne, takie jak skarpy, nierówności terenu i zakątki między krzewami,

• trawniki rekreacyjne, po których biegają dzieci i psy.

W cieniu dobrze jest połączyć koniczynę z mieszanką przystosowaną do niedoboru światła, wybraną wśród traw do cienia. Na słonecznym trawniku przydomowym bazą mogą być trawy uniwersalne, do których dosiejesz mikrokoniczynę.

Mikrokoniczyna to także zielony nawóz, który dostarcza glebie dużo łatwo przyswajalnego azotu. Dlatego wysiewa się ją jako poplon, nie tylko w rolnictwie, ale też w przydomowych ogrodach i warzywnikach. Inne rośliny wzbogacające glebę znajdziesz w dziale na poplon.

Nasiona mikrokoniczyny do mieszanek trawnikowych - mikrokoniczyna jak siać

Nasiona mikrokoniczyny możesz wysiać na dwa sposoby: w gotowej mieszance z trawami przy zakładaniu nowego trawnika albo osobno, jako dosiewkę na istniejącej murawie. Gotowa mieszanka ma udział koniczyny dobrany przez producenta, zwykle kilka procent składu. Czyste nasiona, takie jak mikrokoniczyna Abercrest w opakowaniu 1 kg, przydadzą się do wzbogacenia starego trawnika. Przed wysiewem wymieszaj drobne nasiona mikrokoniczyny z piaskiem, żeby łatwiej rozsiać je równomiernie.

Na pytanie, mikrokoniczyna jak siać, odpowiedź jest podobna jak przy trawie, ale z kilkoma różnicami. Najważniejsze są ciepła gleba i płytki wysiew, bo nasiona koniczyny są bardzo drobne. Kolejne kroki wyglądają tak:

1. Wybierz termin. Mikrokoniczynę sieje się od kwietnia do czerwca, po ostatnich przymrozkach, gdy gleba jest już ciepła.

2. Przygotuj glebę. Przed rozpoczęciem siewu ziemia powinna być oczyszczona z chwastów, spulchniona i odpowiednio wilgotna. Mikrokoniczyna lubi gleby przepuszczalne.

3. Na starym trawniku zrób miejsce. Przed dosiewką nisko skoś trawę i wygrab filc, żeby nasiona trafiły do gleby.

4. Wysiej płytko. Nasiona są drobne, dlatego wysiewasz je na głębokość 0,5-1 cm. Normę wysiewu podaje opakowanie, a przy dużej powierzchni równy wysiew ułatwią siewniki. Po zakończeniu siewu lekko dociśnij glebę, żeby nasiona miały z nią dobry kontakt.

5. Podlewaj do wschodów. W odpowiednich warunkach kiełkowanie trwa 5-7 dni. Do tego czasu gleba nie może przeschnąć.

Młode rośliny potrzebują regularnego podlewania tylko do czasu ukorzenienia, później mikrokoniczyna radzi sobie z suszą sama. Do nawadniania nowego trawnika przydadzą się zraszacze podłączone do jednego z węży z działu węże ogrodowe. Przy dużym trawniku wygodniej kupić większe opakowanie, na przykład nasiona mikrokoniczyny w opakowaniu 3 kg.

Pielęgnacja trawnika z mikrokoniczyną

W utrzymaniu trawnik z mikrokoniczyną jest prostszy niż klasyczny, ale kilka zasad warto zapamiętać. Nie stosuj nawozów z dużą dawką azotu, bo pobudzają trawę kosztem koniczyny, a koniczyna i tak dostarcza azotu sama. Gdy trawnik potrzebuje zasilenia, wybierz nawóz z przewagą fosforu i potasu z działu nawozy do trawników.

Przerzedzone miejsca dosiewasz mieszanką traw z koniczyną albo samą trawą, zależnie od tego, czego brakuje. Do odnowienia większych ubytków przydadzą się środki z działu naprawa trawnika i mieszanki z działu trawy do regeneracji. Pamiętaj tylko, żeby na takim trawniku nie używać selektywnych środków chwastobójczych.

Trawa z mikrokoniczyną - pytania ogrodników

Czy mikrokoniczyna kwitnie?

Tak, mikrokoniczyna kwitnie białymi, czasem białoróżowymi kwiatami, zwykle od późnej wiosny przez lato. Kwiaty pojawiają się, gdy trawnik nie jest koszony przez dłuższy czas. Regularne koszenie na wysokość 2-3 cm wyraźnie ogranicza liczbę kwiatów.

Czy mikrokoniczyna jest wieloletnia?

Tak, mikrokoniczyna to roślina wieloletnia, odporna na mróz. Nie wymarza zimą i co roku odrasta wczesną wiosną, a dzięki płożącym pędom z czasem sama się rozrasta i zagęszcza trawnik.

Czy mikrokoniczynę trzeba kosić?

Nie trzeba, ale warto, jeśli chcesz mieć równą murawę. Trawnik z mikrokoniczyną możesz kosić rzadziej niż tradycyjny, a niskie koszenie ogranicza kwitnienie i rozsiewanie się koniczyny poza trawnik.

Co jest lepsze na trawnik, trawa czy koniczyna?

Najlepiej sprawdza się połączenie obu roślin. Sama koniczyna nie tworzy typowej murawy i gorzej znosi intensywne deptanie, a sama trawa wymaga więcej nawożenia i podlewania. Trawa z mikrokoniczyną łączy wygląd klasycznego trawnika z mniejszymi wymaganiami pielęgnacyjnymi.

Jak zwalczyć zwykłą koniczynę na trawniku?

Na trawniku bez mikrokoniczyny możesz zastosować selektywny środek na chwasty dwuliścienne, który nie uszkadza trawy. Przed zakupem sprawdź na etykiecie, czy środek zwalcza koniczynę. Odpowiednie preparaty znajdziesz w dziale oprysk na chwasty w trawie. Na trawniku z mikrokoniczyną takiego środka nie stosujesz, bo zniszczy także ją.

Jak długo kiełkuje mikrokoniczyna?

W ciepłej i wilgotnej glebie mikrokoniczyna kiełkuje po 5-7 dniach. W chłodniejszych warunkach wschody trwają dłużej, dlatego nie warto siać jej przed ostatnimi przymrozkami.

Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu.

Sprawdź powiązane kategorie:

Nasiona i rośliny	Trawy z mikrokoniczyną	Podłoża