Pożyteczne owady w ogrodzie na... LATA? (Od wprowadzania do zimowania)

Bzygi (bzygowate)

Obejmuje około 6 tysięcy gatunków, z których w Polsce występuje około 400. Larwy tych owadów są drapieżne i chętnie zjadają mszyce lub roślinożerne. Dorosłe osobniki żywią się sokami roślin, nektarem i spadzią. Bzyg brzęk to przykład gatunku z tej rodziny, którego larwy są bardzo żarłoczne i przez to świetnie radzą sobie z likwidacją kolonii mszyc.

Bzygowate bywają mylone z osami lub trzmielami, jednak można je rozpoznać np. po sposobie lotu. Bzygi potrafią "zastygać" w powietrzu w jednym punkcie, by po chwili szybko odlecieć. Mają też inną budowę ciała: jedną parę skrzydeł, oczy zajmujące prawie całą głowę i krótsze czułki.

Biegaczowate

Zarówno dorosłe osobniki jak i ich larwy aktywnie polują, głównie nocą. Żywią się ślimakami (pomagają ograniczać populację nagich ślimaków w ogrodach), gąsienicami i larwami, mszycami oraz innymi owadami.

Skorki

Jeżeli w swoim ogrodzie zauważysz skorki, zwane pospolicie szczypawkami lub szczypawicami, to warto o nie zadbać. Niektórzy przedstawiciele tego rzędu owadów żywią się mszycami i mączlikami, a także polują na jaja i larwy szkodliwych motyli.

Błonkówki pasożytnicze

W środowisku naturalnym pełnią rolę regulatora populacji szkodników, właśnie dlatego warto mieć je w swoim ogrodzie. Larwy żywią się gąsienicami motyli, larwami chrząszczy oraz muchówek, mszycami i pająkami. Dorosłe osobniki wybierają nektar kwiatowy, spadź i soki roślinne – pożywienie bogate w węglowodany, które są "paliwem" do lotu.

 Sprawdź też artykuł: Mikroorganizmy glebowe (i ich znaczenie w OGRODZIE)

Pożyteczne owady w ogrodzie – jak sprawić, by pozostały na dłużej?

Wprowadzeni gatunków wspierających walkę ze szkodnikami to jedno, inną kwestią jest sprawienie, aby chciały tam pozostać i pracować w ogrodzie przez kolejne sezony. Już po samej obserwacji występowania niektórych gatunków można wysnuć odpowiednie wnioski: pożyteczne owady lubią różnorodność. Nie dla nich jest ogród idealny z zawsze zgrabionymi liśćmi czy idealnie uporządkowaną rabatą z kilkoma drzewami tego samego gatunku. Jakie zmiany warto wprowadzić?

Kryjówki dla owadów

Podstawą jest miejsce do ukrycia się przed drapieżnikami czy warunkami atmosferycznymi. Niektóre gatunki pożytecznych owadów znaleźć można w naszych domach, na strychach, w garażach. Jednak aby dać im więcej przestrzeni możesz przygotować lub kupić gotowe domki dla owadów. Zdziwić się można jak z sezonu na sezon zaczyna rozkwitać w nim życie. Owady licznie kolonizują szczeliny i uwijają się pracowicie przez cały dzień.

Miejsca do ukrycia się to także sterta gałęzi, kamieni lub kory. Najlepiej taką konstrukcję postawić w miejscu zacisznym, rzadko uczęszczanym, aby owady nie były niepokojone. Takie kryjówki powinny być dostępne przez cały rok – podczas chłodnym miesięcy pozwolą na przezimowanie, a wiosną i latem na ukrycie się przed drapieżnikami.

Co możesz zrobić?

• obcięte gałęzie i pędy ułóż w stertę w zacisznym miejscu,
• połóż kilka lub kilkanaście kamieni jeden na drugim,
• kup lub wykonaj samodzielnie domek dla owadów,
• sadź rośliny o gęstym pokroju.

Dostęp do pożywienia

Część z wymienionych wyżej gatunków to typowe drapieżniki, które zadowolą się szkodnikami. Niektóre jednak tylko w stadium larwalnym opierają się na diecie złożonej z mszyc czy gąsienic. Dorosłe osobniki przechodzą na dietę roślinną i dla nich również należy przygotować pożywienie. Nektarujące obficie kwiaty są doskonałym wyborem, możesz postawić na typowo dekoracyjne byliny (lawenda, szałwia) i połączyć je z roślinami jednorocznymi. W ten sposób przez wiele miesięcy dorosłe owady będą miały stały dostęp do pożywienia, co zmniejszy ryzyko ich przeprowadzki gdzieś indziej i rozmnożenie się poza Twoim ogrodem.

Co możesz zrobić?

• sadź kwiaty w doniczkach i gruncie,
• wybieraj gatunki rodzime nektarujące,
• stwórz łąkę kwietną,
• sadź gatunki kwitnące wczesną wiosną.

 Sprawdź też artykuł: Pszczoła murarka – przyjaciółka sadu i ogrodu

Porządki pozostaw na wiosnę

Porządkowanie grządek, rabat kwiatowych czy trawnika jest ważne, jednak postaraj się znaczną część obowiązków przenieść na wiosnę. W niezgrabionych do końca liściach, między wyschniętymi pędami bylin czy na grządce z poplonem życie toczy się swoim rytmem. Owady ukrywają się przed chłodem, dlatego porządki wykonuj ostrożnie. Postaraj się, aby w chłodniejszych miesiącach jesiennych nie ruszać pozostawionych liści czy stert gałęzi.

Co możesz zrobić?

• niezgrabione sterty liści pozostaw do wiosny,
• nie przekopuj gleby późną jesienią,
• donice z pozostałościami kwiatów opróżnij dopiero wiosną lub wczesną jesienią.

Dostęp do wody

Pożyteczne owady w ogrodzie potrzebują wody. Masz oczko wodne? Świetnie! Jeżeli nie to stwórz proste poidło: do miski nalej wody, wrzuć trochę kamieni i patyków. Sprawdzaj poidło regularnie, zwłaszcza w upalne dni. Owady będą się tam chętnie pojawiały i korzystały ze stałego dostępu do wody.

Co możesz zrobić?

• wykonaj poidło z miski lub doniczki – włóż do niej kamienie i patyki, aby owady się nie utopiły,
• pozostaw w ogrodzie wyższą i gęstą roślinność, która dobrze utrzymuje wilgoć w ziemi.

Ogranicz stosowanie pestycydów

W tej kwestii problemów może być najwięcej. Jak powstrzymać się od wykonania oprysku, której liście zwijają się i deformują od mszyc? Efekty widać już po kilku dniach, podczas gdy efekty stosowania biologicznej ochrony roślin pod postacią pożytecznych owadów, wymagają więcej czasu.

Jeżeli zdecydujesz się na zakup larw złotooków lub biedronek postaraj się ograniczyć, a najlepiej całkowicie zrezygnować z chemicznych środków ochrony. To pozwoli owadom rozejść się bezpiecznie po całej roślinie i rozpocząć żerowanie.

Co możesz zrobić?

• wybieraj naturalne preparaty (ekstrakt z pokrzywy, ekstrakt ze skrzypu),
• ogranicz lub zrezygnuj z wykonywania oprysków wczesną wiosną, gdy owady są wciąż odrętwiałe,
• zwracaj uwagę, czy na roślinach występują już drapieżne owady pożyteczne.

 Sprawdź też artykuł: Owady w naszym ogrodzie

Sztuczne światło

Ogród podświetlony nocą wygląda pięknie, ale bywa pułapką dla wielu owadów. Krążą one wokół źródła światła i w końcu zmęczone opadają na ziemię. Tam z kolei czekają drapieżniki, które bez wykorzystują takie miejsca aby bez wysiłku upolować owady. Używaj światła tylko wtedy, kiedy rzeczywiście przebywasz w ogrodzie, a po zmroku najlepiej całkowicie je wyłączać.

Co możesz zrobić?

• wyłączaj światła na noc lub stosuj je tylko podczas korzystania z ogrodu.

Pożyteczne owady w ogrodzie to naturalny i bezpieczny dla środowiska sposób na zwalczanie szkodników. Pojawiające się masowo mszyce czy gąsienice mogą bez przeszkód żerować, jeżeli wokół nie pojawią sie ich naturalnie wrogowie. Dlatego postaw na równowagę, aby zapobiegać problemom, nim te się pojawią.