Co możemy kompostować? Najlepsze składniki na kompost

Każdego dnia w kuchni i w ogrodzie powstaje sporo odpadów organicznych: obierki, fusy, skoszona trawa, liście, przycięte pędy. Zamiast trafiać do kosza i leżeć potem na wysypiskach śmieci, mogą zamienić się w kompost, nazywany często złotem ogrodnika. Kompostowanie to także mniejsze obciążenie środowiska, bo do kosza trafia wtedy znacznie mniej śmieci. Zanim jednak zaczniesz, sprawdź, co wrzucać do kompostownika, a czego do niego nie dokładać. Od tego zależy, czy po kilku miesiącach dostaniesz pachnącą ziemię, czy gnijącą, cuchnącą masę.

Dobrze prowadzony kompost to naturalny nawóz, który zasila warzywnik, rabaty, trawnik, sad i rośliny doniczkowe. Dostarcza roślinom składników pokarmowych, a przy tym poprawia przepuszczalność gleby, wzbogaca ją w próchnicę i pomaga dłużej utrzymać w niej wilgoć. Dlatego kompost warto wykorzystywać zarówno w ogrodzie warzywnym, jak i ozdobnym, a kompostownik przyda się w każdym ogrodzie, niezależnie od jego wielkości.

O jakości kompostu decydują trzy rzeczy: składniki kompostu i ich proporcje, miejsce i sposób kompostowania oraz regularna opieka nad pryzmą. Wszystko, czego potrzebujesz do założenia i prowadzenia kompostownika, znajdziesz w dziale kompostowanie, a gotowy kompost możesz uzupełniać innymi nawozami ekologicznymi, gdy prowadzisz ogród bez chemii.

Czym jest kompost i dlaczego jest cennym nawozem

Kompost to nawóz organiczny wytworzony głównie z odpadów roślinnych. Powstaje w procesie kompostowania, czyli tlenowego rozkładu resztek przez bakterie, grzyby i inne mikroorganizmy. Rozkład materii organicznej przebiega etapami: najpierw drobnoustroje rozkładają łatwo dostępne cukry i białka, a potem trudniejsze związki, takie jak celuloza i drewno. Na końcu zostaje ciemna, gruzełkowata masa bogata w próchnicę.

Próchnica wzbogaca glebę w składniki mineralne i mikroelementy, a jednocześnie poprawia jej strukturę. Gleba z dodatkiem kompostu staje się pulchna i przewiewna, lepiej magazynuje wodę i wolniej przesycha w upały. Kompost wzbogaca glebę także w życie: zwiększa aktywność organizmów glebowych, w tym dżdżownic, które dalej przerabiają materię organiczną i spulchniają ziemię. Dobry kompost dostarcza roślinom azotu, fosforu, potasu i wapnia, ale uwalnia je stopniowo, więc trudno nim przenawozić rośliny.

Stopniowe uwalnianie składników odróżnia kompost od nawozów mineralnych i od świeżego obornika. Kompost nie parzy korzeni, dlatego poleca się go w przydomowych warzywnikach, na działkach i w rolnictwie ekologicznym. Podobnie działa wermikompost, czyli kompost przerobiony przez dżdżownice, a więc biohumus w postaci sypkiej lub płynnej. Jeśli nie masz jeszcze własnego kompostu, na start możesz sięgnąć po gotowy wermikompost w worku 50 l.

Kompost a obornik - czym się różnią

Kompost i obornik to dwa najważniejsze nawozy organiczne w ogrodzie, ale nie są zamienne. Obornik to odchody zwierząt gospodarskich ze ściółką, bogate w azot i działające mocno. Kompost powstaje głównie z resztek roślinnych, jest łagodniejszy i bardziej buduje glebę, niż ją zasila.

W praktyce oba nawozy dobrze się uzupełniają. Obornik dostarcza dużej dawki azotu roślinom żarłocznym, a kompost poprawia glebę i można go dawać pod niemal wszystkie uprawy. Niewielki dodatek obornika przyspiesza też samo kompostowanie, dlatego oborniki granulowane i w płynie przydają się także przy zakładaniu pryzmy.

Co wrzucać do kompostownika - lista składników

Pytanie, co można kompostować, ma prostą odpowiedź: prawie wszystko, co pochodzi z roślin i nie jest skażone chorobami, szkodnikami ani chemikaliami. Nie znaczy to jednak, że kompostownik przyjmie wszystko w dowolnej ilości. Rozkład przebiega najlepiej wtedy, gdy materiał jest różnorodny, rozdrobniony i dobrze wymieszany. Jakość gotowego nawozu zależy od użytych materiałów, a dobór odpowiednich składników decyduje też o tym, jak szybko powstaje kompost.

Odpady zielone i brązowe w odpowiednich proporcjach

Składniki kompostu dzielą się na dwie grupy. Odpady zielone, czyli świeża trawa, resztki warzyw, obierki i chwasty, są wilgotne i bogate w azot. Dostarczają mikroorganizmom pożywienia i wody, więc to one rozgrzewają pryzmę. Odpady brązowe, czyli suche liście, słoma, drobne gałęzie, tektura i rozdrobniona kora, zawierają dużo węgla. Zapewniają strukturę, dzięki której do wnętrza dociera powietrze.

Dobry kompost wymaga równowagi między obiema grupami. Przy nadmiarze zielonych odpadów masa zbija się, brakuje w niej tlenu i zaczyna gnić. Przy nadmiarze brązowych rozkład przebiega bardzo wolno. Dlatego zielone resztki przekładaj suchymi, a większe odpady tnij na małe kawałki, bo drobny materiał rozkłada się szybciej.

Resztki z ogrodu

Ogród dostarcza najwięcej materiału kompostowego. Wszystko, co powstaje przy pieleniu, cięciu i porządkach, nadaje się do kompostowania, jeśli jest zdrowe. Zielone resztki z grządek i trawnika dostarczają azotu, a gałęzie i suche liście tworzą luźną strukturę pryzmy.

• Skoszona trawa - działa jak starter kompostu, bo szybko się nagrzewa. Dawaj ją cienką warstwą i mieszaj z suchym materiałem, bo gruba warstwa świeżej trawy zbija się i gnije.

• Liście drzew i krzewów - opadłe liście można kompostować, jeśli nie są chore. Łatwo je zebrać, gdy masz pod ręką grabie do liści i trawy.

• Chwasty - tylko te, które nie zawiązały jeszcze nasion. Nasiona przetrwają w kompoście, a potem rozsiejesz je razem z nim po całym ogrodzie.

• Drobne gałęzie i zdrewniałe pędy - po rozdrobnieniu tworzą luźną strukturę pryzmy.

• Rozdrobniona kora i wióry - materiał brązowy, który rozkłada się powoli. Ta sama kora ogrodowa nadaje się także na ściółkę na rabatach.

• Przekwitłe kwiaty, zioła, resztki warzyw i owoców z grządek - pod warunkiem, że nie były porażone chorobami.

Im bardziej różnorodne resztki z ogrodu, tym bogatszy uzyskany kompost. Jeśli jednego materiału masz bardzo dużo, na przykład jesiennych liści, część z nich odłóż w worku na później i dokładaj stopniowo do świeżych, zielonych odpadów.

Odpadki kuchenne i domowe

Lista tego, co na kompostownik możesz wynieść z kuchni, jest długa. Nadają się do niego obierki warzyw i owoców oraz resztki warzyw z gotowania (bez tłuszczu i przypraw). Możesz też wrzucać skorupki jaj, fusy z herbaty i fusy z kawy razem z papierowym filtrem. Skorupki jaj są źródłem wapnia, ale rozkładają się wolno, więc przed wrzuceniem warto je pokruszyć. Resztki kuchenne wygodnie jest zbierać w małym pojemniku z pokrywką i wynosić do kompostownika co kilka dni. Odpady kuchenne przysypuj w pryzmie warstwą liści albo ziemi, żeby nie zwabiały much.

Z domu do kompostu trafić mogą też niezadrukowany papier i tektura w niewielkich ilościach oraz zużyte ręczniki papierowe bez środków czystości. Nadają się również ziemia z roślin doniczkowych i popiół drzewny z kominka. Popiół jest bogaty w potas i wapń, ale podnosi odczyn, dlatego sypiesz go cienko, między kolejne warstwy. Popiół z węgla, brykietu czy spalonego drewna malowanego do kompostu się nie nadaje.

Resztki gospodarcze i z oczka wodnego

Jeśli trzymasz kury albo masz dostęp do gospodarstwa, możesz kompostować odchody kurze i obornik zwierząt roślinożernych, słomę, siano i pióra. Wnoszą dużo azotu i przyspieszają rozgrzewanie się pryzmy. Do kompostu nadaje się także muł i glony wyciągnięte przy czyszczeniu stawu albo oczka wodnego. Zeszłoroczny, dojrzały kompost dodany do świeżej pryzmy działa natomiast jak aktywator, bo wnosi gotowe kultury mikroorganizmów.

Czego nie wrzucać do kompostownika

Kompost to nie śmietnik. Wiedza o tym, co wrzucać do kompostownika, jest tylko połową sukcesu, bo kilka rodzajów odpadów potrafi zepsuć całą pryzmę. Jedne przyciągają szczury i muchy, inne przenoszą choroby albo zatruwają glebę.

• Mięso, ryby, kości, nabiał i tłuszcze - gniją, wydzielają przykry zapach i przyciągają gryzonie.

• Odchody zwierząt domowych - kał psów i kotów może zawierać pasożyty i nie powinien trafiać do kompostu przeznaczonego pod warzywa.

• Rośliny porażone chorobami lub zaatakowane przez szkodniki - patogeny i jaja szkodników mogą przetrwać w kompoście.

• Skórki cytrusów i owoców egzotycznych - zwykle są zabezpieczane preparatami chemicznymi.

• Zadrukowany papier, kolorowe gazety, chemikalia - farby drukarskie i środki chemiczne nie powinny trafiać do gleby.

• Tworzywa sztuczne, metal, szkło, gruz i inne śmieci - nie rozkładają się i zanieczyszczają kompost.

Zasada jest prosta: do kompostownika trafiają wyłącznie czyste, zdrowe odpady organiczne. Gdy masz wątpliwość, czy dany odpad się nadaje, lepiej go nie dodawać. Jeden niewłaściwy składnik potrafi zepsuć zapach albo przenieść choroby na cały kompost.

Liście orzecha włoskiego, dębu i olchy

Liście orzecha włoskiego zawierają juglon, związek hamujący wzrost innych roślin, a także dużo garbników. Garbniki są obecne również w liściach dębu i olchy. Spowalniają one proces kompostowania, a kompost z dużym udziałem takich liści dojrzewa znacznie dłużej i może zaszkodzić wrażliwym roślinom.

Liście dębu w niewielkich ilościach możesz dodać do pryzmy wymieszane z innymi resztkami. Liście orzecha włoskiego lepiej kompostować osobno, przez dłuższy czas, albo w ogóle nie dodawać ich do kompostu przeznaczonego pod warzywa.

Chore rośliny, łęty ziemniaków i pomidorów

Łęty ziemniaków i pomidorów oraz pędy ogórków często są porażone chorobami na którymś etapie uprawy, zwłaszcza w ogrodach prowadzonych bez oprysków. Najczęściej chodzi o zarazę ziemniaczaną, której zarodniki mogą przetrwać w niedojrzałej pryzmie i wrócić razem z kompostem na grządki. Dlatego takie resztki wywieź z ogrodu albo oddaj do odpadów zielonych. W kolejnym sezonie chroń uprawy środkami na choroby warzyw, stosowanymi zgodnie z etykietą i z zachowaniem okresu karencji. Przed zakupem sprawdź na etykiecie, czy preparat jest przeznaczony do danej uprawy i choroby.

Podobnie postępuj z chwastami, które już wydały nasiona, oraz z chwastami wieloletnimi rozmnażającymi się z kłączy, takimi jak perz. Jeśli takie chwasty zarastają ci grządki, usuwaj je od razu z rabat, zamiast przenosić je z kompostem. W razie potrzeby możesz też sięgnąć po środki na chwasty w ogrodzie.

Z czego kompostownik - rodzaje i wybór

Kompostować możesz w gotowym pojemniku, w skrzyni zbitej z desek albo w zwykłej pryzmie. Każde rozwiązanie ma swoje zalety, a wybierasz je w zależności od wielkości ogrodu, ilości odpadów i tego, jak szybko chcesz mieć gotowy kompost.

Na małą działkę wystarczy niewielki pojemnik, a przy dużym warzywniku, trawniku i rabatach lepiej postawić dwa kompostowniki albo jeden o pojemności powyżej 1000 l. Dwa pojemniki pozwalają dojrzewać jednemu kompostowi, podczas gdy do drugiego dokładasz świeże resztki.

Kompostownik z tworzyw sztucznych i termokompostownik

Gotowe kompostowniki ogrodowe najczęściej wykonane są z tworzyw sztucznych. Mają zamykaną pokrywę i otwór u dołu, przez który wybierasz dojrzały kompost, a ścianki chronią materiał przed wiatrem i nadmiernym wysuszeniem przez słońce. Dobrze zaprojektowany pojemnik wygląda schludnie, więc nie oszpeci nawet małego ogrodu przy domu.

Termokompostownik ma ścianki o dobrej izolacji cieplnej i system otworów, które doprowadzają powietrze do wnętrza. Dzięki temu w środku utrzymuje się wysoka temperatura, kompost powstaje nawet w dwa miesiące, a proces nie zatrzymuje się przy ujemnych temperaturach. Do średniego ogrodu dobrze nadaje się termokompostownik 350 l, a przy dużej ilości odpadów warto wybrać pojemniejszy kompostownik Maxisilio 1050 l.

Jak zbudować kompostownik z drewna?

Kompostownik możesz też zbudować samodzielnie. Wystarczy prosta skrzynia z czterech drewnianych ścian o ażurowej budowie, bo między deskami muszą zostać szczeliny, przez które powietrze dopływa do wnętrza pryzmy. Taki kompostownik nie ma podłogi, dzięki czemu dżdżownice i mikroorganizmy z gleby swobodnie wchodzą do kompostu.

Jedna ze ścian powinna być ruchoma, żeby można było wyjmować deski i wybierać gotowy kompost od dołu. Skrzynię warto nieco zagłębić w ziemi, ale nie stawiaj jej w dole ani w obniżeniu terenu, gdzie zbiera się woda. Drewno nie powinno być impregnowane chemicznie, bo środki ochrony drewna przenikną do kompostu.

Gdzie postawić kompostownik?

Miejsce na kompostownik albo pryzmę powinno być zacienione, osłonięte od wiatru i jednocześnie przewiewne. Pełne słońce wysusza materiał, a zastoiska wilgoci sprzyjają gniciu. Tradycyjnie kompostownik stawia się pod krzewem bzu, który daje cień i maskuje zapach rozkładających się resztek. Sprawdzi się jednak każde ustronne miejsce pod drzewem lub za żywopłotem. Ustaw go tak, żeby łatwo było do niego dojść z taczką, również jesienią i zimą.

Pryzma kompostowa - jak ją założyć krok po kroku

Pryzma kompostowa to najprostszy i najtańszy sposób kompostowania, bo nie wymaga żadnej konstrukcji. Pryzmę kompostową zakładasz w dowolnym momencie od wiosny do jesieni, gdy temperatura jest dodatnia. Ten sam układ warstw stosujesz także w drewnianym kompostowniku, dlatego zasady pracy są w obu przypadkach takie same.

1. Dno kompostownika z gałęzi. Na spodzie ułóż około 20 cm warstwę drenażową: najpierw grubsze połamane gałęzie, na nich cieńsze gałązki. Taka kratownica odprowadza nadmiar wody i zapewnia wentylację od dołu.

2. Warstwa chłonna. Na gałęziach rozłóż torf, słomę, ziemię ogrodową albo częściowo rozłożony zeszłoroczny kompost. Ta warstwa zatrzymuje składniki mineralne wymywane przez wodę.

3. Kolejne warstwy materiału kompostowego. Układaj na zmianę odpady zielone i brązowe, co pewien czas przesypując je cienką warstwą ziemi ogrodowej albo drobno pokruszonej gliny.

4. Proporcje. Pełnowartościowy kompost składa się w około 80% z odpadków organicznych, w 10% z ziemi i w 10% z nawozów organicznych i mineralnych, na przykład obornika.

5. Wysokość i kształt. Zakończ pryzmę na wysokości około 1,2-1,5 m. Na szczycie uformuj płytkie zagłębienie, żeby woda deszczowa wnikała do środka, a nie spływała po bokach.

6. Okrycie. Gotową pryzmę przykryj warstwą ziemi albo słomy i zostaw do przetworzenia.

W suche lato pryzmę trzeba podlewać. Zamiast samej wody możesz użyć gnojówki z pokrzywy, krwawnika, wrotyczu, czosnku, mniszka, skrzypu albo rumianku, która przyspiesza rozkład i wzbogaca kompost w składniki odżywcze. Do przerzucania i podlewania przydadzą się narzędzia do warzywnika i rabat, takie jak widły i łopata.

Jeśli twoja gleba jest ciężka albo bardzo piaszczysta, przy przesypywaniu warstw możesz wykorzystać dodatki do podłoży, na przykład torf. Kompost z takim dodatkiem lepiej rozluźni ciężką ziemię, a w piaszczystej dłużej zatrzyma wodę.

Dojrzewanie kompostu - wilgotność, tlen i temperatura

Dojrzewanie kompostu to rozkład materii organicznej w kompostowniku lub pryzmie, od świeżych resztek do gotowej ziemi. Przebiega sprawnie tylko wtedy, gdy mikroorganizmy mają odpowiednią ilość tlenu, wody i ciepła. Czas dojrzewania zależy właśnie od wilgotności i temperatury, a o oba te parametry możesz zadbać sam.

Jak często przerzucać kompost?

Kompost w pryzmie lub drewnianym kompostowniku przerzucaj nie rzadziej niż co 2 miesiące. Przerzucanie polega na przemieszaniu materiału tak, żeby wierzchnie warstwy trafiły do środka pryzmy, a dolne na wierzch. Masa zostaje wtedy napowietrzona, a mikroorganizmy dostają świeży materiał. Dlatego regularne przerzucanie przyspiesza rozkład i humifikację, czyli tworzenie się próchnicy. Pracuj w grubych rękawicach ogrodowych, bo w pryzmie zdarzają się ostre gałązki i resztki.

Odpowiedź na pytanie, jak często przerzucać kompost, podpowie ci też sama pryzma. Gdy w środku robi się chłodno, a materiał jest zbity, to znak, że brakuje tlenu i czas go przemieszać. Temperaturę wnętrza łatwo sprawdzić, wbijając w pryzmę termometr do kompostu: wysoka temperatura oznacza intensywny rozkład, a jej spadek podpowiada, że pora na przerzucenie.

Wilgotność kompostu - test garści

Wilgotność najprościej sprawdzić ręką. Weź w garść odrobinę kompostu i ściśnij. Jeśli jest miękki i zlepia się w bryłę, a przy tym nie cieknie z niego woda, wilgotność jest właściwa. Kompost powinien przypominać dobrze wyciśniętą gąbkę.

Jeśli materiał nie zlepia się i kruszy, trzeba go podlać. Woda cieknąca z kompostu po ściśnięciu świadczy z kolei o jej nadmiarze, a wtedy dodaj suchy materiał brązowy i przerzuć pryzmę. Podręcznikowy kompost ma wilgotność około 50-60%, ale kompost z odpadków domowych przy wilgotności 35-40% również będzie miał wszystkie potrzebne właściwości. Dokładny pomiar umożliwia higrometr.

Jak przyspieszyć kompostowanie?

Na pryzmie kompost powstaje zwykle około 18 miesięcy, a w zwykłym kompostowniku kilka do kilkunastu miesięcy. Przyspieszyć kompostowanie możesz kilkoma sposobami: rozdrabniając odpady, przerzucając masę, podlewając ją gnojówkami roślinnymi i dodając zeszłoroczny kompost. Najprostszym sposobem są jednak preparaty przyspieszające kompostowanie, które zawierają mikroorganizmy lub składniki pobudzające ich pracę.

Preparat stosujesz na kolejne warstwy odpadów, zwykle przy zakładaniu pryzmy i przy dokładaniu nowych resztek. Możesz wybrać na przykład nawóz do kompostownika Active Komposter albo płynny aktywator kompostu z bakteriami. Dawkę, sposób i częstotliwość stosowania sprawdź zawsze na opakowaniu.

Skąd bierze się nieprzyjemny zapach kompostu?

Prawidłowo prowadzony kompost pachnie ziemią. Woń zgniłych jaj oznacza, że dolne warstwy są zbyt słabo natlenione i zachodzą w nich procesy beztlenowe, siarkowe. Przyczyną jest zwykle nadmiar mokrych, zielonych odpadów, za mało materiału strukturalnego albo zbyt rzadkie przerzucanie. Przemieszaj wtedy pryzmę, dodaj suche liście, słomę lub drobne gałęzie i przerzucaj ją częściej, a przykry zapach szybko zniknie.

Kompost zimą

Temperatura poniżej zera mocno spowalnia albo zatrzymuje proces kompostowania. Mocno przemrożona pryzma sprawia, że wiosną bakterie kompostowe podejmują pracę dużo później. Dlatego późną jesienią okryj pryzmę lub kompostownik warstwą izolacyjną: suchymi liśćmi, słomą, matami słomianymi albo agrowłókniną. W termokompostowniku rozkład trwa także zimą, choć wolniej.

Kompost - kiedy stosować i jak rozpoznać dojrzały kompost

Dojrzały kompost ma jednolitą, gruzełkowatą strukturę, ciemnobrązowy kolor i zapach leśnej ściółki. Nie widać w nim już resztek warzyw ani liści, najwyżej pojedyncze kawałki gałązek, które odsiejesz i wrzucisz z powrotem do kompostownika. Ziemia z kompostownika przesiana przez sito lub siatkę jest gotowa do użycia na grządkach, rabatach i w doniczkach.

Dojrzały kompost możesz stosować przez cały rok, ale najczęściej rozkłada się go wiosną, przed siewem i sadzeniem, albo jesienią, po zbiorach. Na grządkach rozrzuć go warstwą kilku centymetrów i płytko wymieszaj z glebą. Pod drzewami, krzewami i na rabatach kompost może też leżeć na powierzchni jako ściółka, która ogranicza parowanie wody i wzrost chwastów. W tej roli dobrze łączy się z innymi materiałami do ściółkowania.

Jeśli własny kompost jeszcze dojrzewa, a potrzebujesz go od razu, możesz sięgnąć po gotowe produkty. Kompost do ogrodu w granulkach łatwo dawkować i rozsypywać wokół roślin, także na małych rabatach i w pojemnikach.

Kompost pod drzewka owocowe

Kompost pod drzewka owocowe rozkładaj wczesną wiosną, gdy rusza wegetacja, albo jesienią, po zbiorach. Rozsyp go w kręgu wokół drzewa, w strefie, w której rosną korzenie roślin, czyli mniej więcej pod koroną, i nie przysypuj nim samego pnia. Warstwa kompostu działa wtedy jak nawóz i ściółka: zasila glebę, utrzymuje wilgoć i ogranicza chwasty.

Kompost przydaje się szczególnie przy sadzeniu nowych roślin owocowych, bo wymieszany z ziemią w dołku poprawia start młodego drzewka. Drzewa, które już owocują, potrzebują jednak więcej potasu i fosforu, niż daje sam kompost. Do ich nawożenia stosuj więc dodatkowo nawozy do drzew i krzewów owocowych.

Kompost w uprawie warzyw i roślin doniczkowych

Kompostu możesz używać do nawożenia warzyw, drzew i krzewów owocowych, a w uprawie warzyw przydaje się pod niemal wszystkie gatunki. Szczególnie dobrze reagują na niego warzywa o dużych wymaganiach pokarmowych, takie jak pomidory, ogórki, dynie, cukinie i kapusty. Warzywa korzeniowe, na przykład marchew i pietruszka, wolą glebę nawożoną kompostem rok wcześniej. Przed wysiewem nasion warzyw wymieszaj kompost z wierzchnią warstwą gleby, a w sezonie możesz go dosypywać między rzędy. Kompost to też podstawa wypełnienia, gdy zakładasz podwyższone grządki.

Do roślin doniczkowych i balkonowych kompost dodawaj jako składnik podłoża, a nie jako jedyne podłoże. Dobrą mieszankę uzyskasz, łącząc jedną część przesianego kompostu z dwiema, trzema częściami ziemi do kwiatów doniczkowych. Sam kompost bywa zbyt ciężki i zbyt zasobny dla roślin w małych pojemnikach.

Kompostowanie - pytania ogrodników

Czy obierki z ziemniaków nadają się na kompostownik?

Tak, obierki z ziemniaków nadają się na kompostownik. Najlepiej wrzucać je pocięte i przysypywać innymi odpadami albo ziemią, żeby nie kiełkowały i nie przyciągały much. Nie kompostuj natomiast ziemniaków ani łętów porażonych zarazą.

Czy fusy z kawy można wrzucać do kompostownika?

Tak, fusy z kawy i herbaty to dobry składnik kompostu, który wnosi azot. Możesz je wrzucać razem z papierowym filtrem. Rozsypuj je cienką warstwą, wymieszane z innymi resztkami, bo w grubej warstwie zbijają się i pleśnieją.

Czy chleb można dać na kompost?

Lepiej nie, zwłaszcza w otwartej pryzmie. Pieczywo szybko pleśnieje i przyciąga gryzonie oraz ptaki, a często zawiera tłuszcz. Jeśli już trafi do kompostu, niech to będzie niewielka ilość suchego chleba bez dodatków, przykryta grubą warstwą innych odpadów.

Czy chwasty wrzucać do kompostownika?

Tak, ale tylko chwasty jednoroczne, które nie zawiązały jeszcze nasion. Nasiona przetrwają kompostowanie i rozsiejesz je razem z kompostem. Chwasty wieloletnie z kłączami, takie jak perz, lepiej najpierw wysuszyć na słońcu albo usunąć z ogrodu.

Czy kompostownik może być w ziemi?

Kompostownik może być lekko zagłębiony, ale nie powinien stać w dole. Płytkie zagłębienie pomaga utrzymać wilgoć, a dno bez podłogi pozwala dżdżownicom wchodzić do kompostu. W głębokim dole zbiera się jednak woda i brakuje powietrza, więc materiał zaczyna gnić zamiast się kompostować.

Czy ziemia uniwersalna to ziemia kompostowa?

Nie, to dwa różne podłoża. Ziemia uniwersalna to gotowa mieszanka, zwykle na bazie torfu, z dodatkiem nawozu i o wyrównanym odczynie, przeznaczona do sadzenia roślin. Ziemia kompostowa to przetworzone resztki organiczne, bardziej zasobne i bogate w życie biologiczne, które najlepiej stosować jako dodatek do gleby lub podłoża.

Jakie rośliny nie lubią kompostu?

Najmniej korzystają z kompostu rośliny lubiące ubogie, suche gleby, na przykład lawenda, rozchodniki i inne sukulenty. Ostrożnie stosuj go też pod rośliny kwaśnolubne, takie jak rododendrony, azalie, wrzosy i borówki, zwłaszcza gdy w kompoście jest popiół, który podnosi odczyn. Dla nich lepszy jest kompost z liści i igliwia.

Ile czasu robi się kompost w kompostowniku?

W zwykłym kompostowniku kompost dojrzewa od kilku do kilkunastu miesięcy, a w sprzyjających warunkach około 6-9 miesięcy. Na pryzmie trwa to do około 18 miesięcy, czasem dłużej. W termokompostowniku, przy regularnym przerzucaniu i dobrej wilgotności, proces można skrócić nawet do około dwóch miesięcy. Na czas wpływają też rozdrobnienie odpadów i proporcje zielonych do brązowych.

Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu.